Cách Pixar trao sức mạnh cho những người sáng tạo

Những giám đốc giỏi không chỉ mạnh về kỹ năng phân tích mà còn có thể khai thác năng lực phân tích và kinh nghiệm sống của các nhân viên.

Sức mạnh sáng tạo trong một bộ phim phải nằm ở khả năng lãnh đạo sáng tạo. Dường như điều này là hiển nhiên nhưng nó lại không đúng với nhiều công ty trong ngành công nghiệp điện ảnh và cả nhiều ngành công nghiệp khác nữa. Chúng tôi tin rằng tầm nhìn sáng tạo thúc đẩy mỗi bộ phim đến từ một hoặc hai người chứ không phải từ các giám đốc điều hành hoặc một bộ phận phát triển nào đó. Triết lý của chúng tôi là: Bạn sở hữu những nhà sáng tạo tuyệt vời, bạn đặt cược lớn vào họ, bạn cung cấp cho họ thời gian và sự hỗ trợ to lớn, đồng thời bạn cung cấp một môi trường nơi họ có thể nhận được phản hồi trung thực từ mọi người.

Những giám đốc giỏi không chỉ mạnh về kỹ năng phân tích mà còn có thể khai thác năng lực phân tích và kinh nghiệm sống của các nhân viên. Họ là những người lắng nghe tuyệt vời và luôn cố gắng thấu hiểu suy nghĩ đằng sau mỗi gợi ý. Họ đánh giá cao tất cả các đóng góp, bất kể chúng bắt nguồn từ đâu hoặc từ ai và sử dụng những thứ tốt nhất.

Văn hóa đồng sự

Điều nắm giữ tầm quan trọng lớn lao – và khiến chúng tôi khác biệt với những xưởng sản xuất phim hoạt hình khác – chính là cách mọi người ở tất cả các cấp hỗ trợ nhau. Tất cả đều hết lòng giúp đỡ người khác để tạo ra tác phẩm tốt nhất. Họ thực sự cảm thấy điều đó là tất cả vì một người và một người vì mọi người. Nhóm cố vấn sáng tạo và quá trình đánh giá hằng ngày của chúng tôi minh chứng cho điều này rõ hơn hết.

Nhóm cố vấn sáng tạo

Nguồn gốc của nhóm cố vấn sáng tạo là Câu chuyện đồ chơi. Xuyên suốt khủng hoảng trong quá trình sản xuất bộ phim, một mối quan hệ đặc biệt đã phát triển giữa John, Andrew, Lee và Joe, những người có các kỹ năng nổi trội và bổ trợ cho nhau. Vì tin tưởng nhau, họ đã có những cuộc thảo luận rất căng thẳng và sôi nổi; họ luôn biết rằng niềm đam mê là dành cho câu chuyện và không mang tính cá nhân. Theo thời gian, như những người khác từ nội bộ và bên ngoài đã tham gia vào hàng ngũ giám đốc của chúng tôi, nhóm cố vấn đã mở rộng đến mức như ngày nay: một cộng đồng những nhà sản xuất phim hoạt hình gạo cội, những người đến cùng nhau để giúp đỡ khi cần.

Các đoạn phim thô

Thực hành làm việc cùng nhau như những người đồng cấp là cốt lõi trong văn hóa của chúng tôi, và không chỉ các đạo diễn và nhà sản xuất mới làm như vậy. Ví dụ như bản đánh giá hằng ngày, hay còn gọi là “các đoạn phim thô”, một quá trình để đưa ra và nhận phản hồi liên tục một cách tích cực.

Việc này đem lại một số lợi ích. Đầu tiên, một khi đã vượt qua sự ngượng ngùng trong lúc trình chiếu công việc đang dang dở của mình, mọi người sẽ trở nên sáng tạo hơn. Thứ hai, giám đốc hoặc trưởng nhóm sáng tạo hướng dẫn đánh giá quy trình có thể thông báo những điểm quan trọng cho toàn bộ nhóm cùng lúc. Thứ ba, mọi người học hỏi và truyền cảm hứng cho nhau; một đoạn phim hoạt hình có tính sáng tạo cao sẽ thúc đẩy người khác cải thiện công việc. Cuối cùng, không có bất ngờ nào ở cuối: Khao khát mãnh liệt muốn đảm bảo công việc của mình có chất lượng “tốt” trước khi cho người khác nhìn thấy làm tăng khả năng phiên bản hoàn chỉnh của họ sẽ không phải là thứ mà đạo diễn mong muốn. Việc xem xét các đoạn phim thô hằng ngày giúp phòng tránh những nỗ lực uổng phí như vậy.

Công nghệ + Nghệ thuật = Phép màu

Khiến những người làm việc trong nhiều lĩnh vực đối xử với nhau như những người đồng cấp cũng quan trọng như việc khiến mọi người trong cùng lĩnh vực làm vậy. Nhưng điều đó khó khăn hơn nhiều. Cơ cấu giai cấp cố hữu trong một tổ chức cũng là một rào cản: Dường như luôn có một bộ phận tự đánh giá mình và được người khác đánh giá là bộ phận được tổ chức coi trọng nhất. Các lĩnh vực khác nhau sẽ nói những ngôn ngữ khác nhau và thậm chí là khoảng cách vật lý giữa các phòng ban cũng cản trở quá trình làm việc. Trong một doanh nghiệp sáng tạo như chúng tôi, những rào cản này là trở ngại đối với quá trình tạo ra một tác phẩm tuyệt vời, do đó chúng tôi phải làm mọi thứ có thể để loại bỏ chúng.

Tại Pixar, chúng tôi tin tưởng vào sự giao thoa sâu sắc giữa nghệ thuật và công nghệ, đồng thời không ngừng cố gắng sử dụng công nghệ tốt hơn ở mọi khâu trong quá trình sản xuất. John đã có một câu nói truyền tải được tinh thần này: “Công nghệ truyền cảm hứng cho nghệ thuật và nghệ thuật thách thức công nghệ.” Đối với chúng tôi, đây không chỉ là lời nói; mà là một phong cách sống phải được thiết lập và củng cố thường xuyên. Mặc dù làm việc trong một chế độ được dẫn dắt bởi các giám đốc và lãnh đạo sản xuất, chúng tôi thừa nhận tất cả mọi người không sở hữu tài năng giống nhau. Song chúng tôi vẫn tuân thủ các nguyên tắc sau:

Mọi người phải có quyền tự do trao đổi với bất kỳ ai

Điều này có nghĩa chúng tôi thừa nhận hệ thống ra quyết định phân cấp và cấu trúc truyền thống trong tổ chức là hai thứ khác nhau. Các thành viên của bất kỳ bộ phận nào cũng có quyền tiếp cận với bất kỳ ai trong bộ phận khác để giải quyết vấn đề mà không cần phải thông qua các kênh “phù hợp”. Điều đó cũng có nghĩa là các nhà quản lý cần biết rằng

không phải lúc nào họ cũng là người đầu tiên biết việc gì đó đang diễn ra trong “lãnh địa” của mình và bạn có thể bước vào một cuộc họp và ngạc nhiên. Mong muốn kiểm soát chặt chẽ quy trình là điều có thể hiểu được do tính chất phức tạp vốn có của việc làm phim, nhưng chúng ta hầu như không lường trước được các vấn đề. Cách hiệu quả nhất để đối phó với rất nhiều vấn đề là tin tưởng nhau để cùng tìm ra cách giải quyết mà không cần phải kiểm tra xem mình có được cho phép hay không.

Mọi người phải cảm thấy an toàn khi đóng góp ý kiến

Chúng tôi liên tục trình bày các công trình đang tiến hành trong nội bộ. Chúng tôi cố gắng sắp xếp ai sẽ tham gia và đánh giá cái gì để đảm bảo luôn có những quan điểm mới mẻ và mọi người trong công ty ở mọi vị trí và phòng ban sẽ được góp mặt tại một thời điểm nào đó. Chúng tôi nỗ lực khiến việc phê bình trở nên an toàn bằng cách mời mọi người tham dự các buổi trình diễn này gửi e-mail ghi chú nêu chi tiết điều họ thích và không thích cũng như lý do tại sao cho các nhà lãnh đạo sáng tạo.

Chúng tôi phải theo sát những đổi mới đang diễn ra trong cộng đồng học thuật

Chúng tôi đặc biệt khuyến khích các nghệ sĩ phụ trách mảng kỹ thuật xuất bản những nghiên cứu của họ và tham gia các hội thảo của ngành. Công tác xuất bản làm lộ các ý tưởng nhưng lại giúp chúng tôi kết nối với cộng đồng học thuật. Sự kết nối này có giá trị hơn nhiều so với bất kỳ ý tưởng nào mà chúng tôi có thể đã tiết lộ: nó giúp chúng tôi thu hút nhân tài xuất chúng và củng cố niềm tin trong toàn công ty rằng con người quan trọng hơn ý tưởng.

Chúng tôi cố gắng phá bỏ những bức tường ngăn cách giữa các lĩnh vực theo những cách

khác tương tự. Một là tập hợp các khóa học nội bộ mà chúng tôi thực hiện, gọi là Đại học Pixar. Chương trình chịu trách nhiệm đào tạo và đào tạo chéo các nhân viên để giúp họ phát triển sự nghiệp. Nhưng cũng có một loạt lớp học tùy chọn – nhiều lớp học tôi đã tham gia – cung cấp cho nhân viên làm việc trong các lĩnh vực khác nhau cơ hội để kết hợp và ghi nhận công việc của người khác. Một số nội dung (viết kịch bản, vẽ và điêu khắc) có liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của chúng tôi; một số (Pilates và yoga) thì không. Trong một lớp học điêu khắc sẽ có cả những người mới học cũng như những nhà điêu khắc đẳng cấp thế giới, những người muốn trau dồi kỹ năng của mình. Đại học Pixar giúp củng cố lối tư duy rằng tất cả chúng ta đều đang học hỏi và thật vui khi được học cùng nhau.

Tòa nhà của chúng tôi, đứa con tinh thần của Steve Jobs, là một cách khác để thu hút mọi người thuộc các bộ phận riêng biệt tương tác với nhau. Hầu hết các tòa nhà được thiết kế nhằm phục vụ một số mục đích chức năng, nhưng riêng tòa nhà của chúng tôi được thiết kế để tối đa hóa các cuộc chạm trán vô tình. Tại trung tâm là một giếng trời, trong đó có nhà ăn, phòng họp, phòng tắm và hộp thư. Vì vậy, mọi người đều có lý do chính đáng để đến đó liên tục trong ngày làm việc. Thật khó để mô tả hết được giá trị mà những cuộc gặp gỡ tình cờ đó mang lại.

Nguồn: HBR Sáng tạo dưới áp lực