Cải thiện trí tuệ cảm xúc nhờ sức mạnh đáng ngạc nhiên của những câu hỏi

Đối với một số người, việc đặt câu hỏi là điều hết sức dễ dàng. Sự tò mò bẩm sinh, trí thông minh cảm xúc và khả năng “đọc vị” mọi người sẽ giúp họ luôn có khả năng đặt ra được những câu hỏi lý tưởng. Nhưng hầu hết chúng ta không đặt đủ câu hỏi, cũng như không biết đặt câu hỏi một cách tối ưu.

Phần lớn thời gian làm việc trong ngày của các giám đốc điều hành được dùng để yêu cầu người khác cung cấp thông tin – chẳng hạn như yêu cầu các trưởng nhóm cập nhật trạng thái hoặc chất vấn người đồng cấp trong một cuộc đàm phán căng thẳng. Tuy nhiên, không giống luật sư, nhà báo và bác sĩ – những người được dạy cách đặt câu hỏi như một phần thiết yếu trong quá trình đào tạo, chỉ rất ít giám đốc điều hành nghĩ rằng đặt câu hỏi là một kỹ năng có thể được mài giũa – hoặc nghĩ xem họ nên trả lời các câu hỏi như thế nào để giúp cho cuộc trò chuyện trở nên hiệu quả hơn.

Đó là một cơ hội bị bỏ lỡ. Đặt câu hỏi là một công cụ độc đáo và hết sức mạnh mẽ để mở khóa giá trị trong tổ chức: Nó thúc đẩy việc học hỏi và trao đổi ý tưởng, thúc đẩy sự đổi mới và cải thiện hiệu suất, nó xây dựng mối quan hệ và sự tin tưởng giữa các thành viên trong nhóm. Và nó có thể giảm thiểu rủi ro kinh doanh bằng cách phát hiện ra những cạm bẫy và nguy cơ không lường trước được.

Tin tốt là bằng cách đặt câu hỏi, chúng ta sẽ cải thiện trí tuệ cảm xúc của mình một cách tự nhiên, từ đó giúp cho chúng ta trở thành những người đặt câu hỏi tốt hơn — một vòng tròn đạo đức. Dựa trên những hiểu biết sâu sắc từ nghiên cứu khoa học hành vi, bài viết này sẽ làm sáng tỏ việc lập khung câu hỏi và chọn cách trả lời có thể ảnh hưởng đến kết quả của các cuộc trò chuyện như thế nào. Chúng tôi cũng cung cấp những chỉ dẫn cụ thể về việc lựa chọn loại hình, giọng điệu, trình tự và khung câu hỏi tốt nhất, quyết định chia sẻ những thông tin gì và bao nhiêu để thu được nhiều lợi ích nhất từ ​​các tương tác của chúng ta, không chỉ cho bản thân mà cho tổ chức của chúng ta.

Tích cực đặt câu hỏi

“Hãy là một người biết lắng nghe,” Dale Carnegie đã đưa ra lời khuyên như vậy trong cuốn sách kinh điển Đắc nhân tâm của ông năm 1936. “Hãy đặt những câu hỏi mà đối phương sẽ thích trả lời.” Tuy nhiên suốt 80 năm sau đó, hầu hết mọi người vẫn không nghe theo lời khuyên của ông. Khi một người trong chúng tôi (Alison) bắt đầu nghiên cứu các cuộc trò chuyện tại Trường Kinh doanh Harvard vài năm trước, cô ấy nhanh chóng nhận ra một vấn đề cơ bản: Mọi người không đặt đủ câu hỏi. Trên thực tế, một vài trong số những lời phàn nàn phổ biến nhất mà mọi người đưa ra sau khi trò chuyện (chẳng hạn như một cuộc phỏng vấn, một buổi hẹn hò đầu tiên hoặc một cuộc họp làm việc) là “Tôi ước gì anh/cô ấy hỏi tôi nhiều hơn” và “Tôi không thể tin rằng anh/cô ấy đã không hỏi tôi bất kỳ câu hỏi nào.”

Tại sao rất nhiều người trong chúng ta lại làm vậy? Có rất nhiều lý do. Mọi người thường háo hức gây ấn tượng với người khác bằng những suy nghĩ, câu chuyện và ý tưởng của riêng họ nên thậm chí không nghĩ đến việc đặt câu hỏi. Có lẽ họ thờ ơ — họ không có đủ sự quan tâm để đặt câu hỏi, hoặc họ đoán rằng mình sẽ cảm thấy nhàm chán với những câu trả lời mà họ nghe được. Họ có thể quá tự tin vào kiến ​​thức của mình và nghĩ rằng họ đã biết câu trả lời (điều này đôi khi đúng, nhưng thường là không). Hoặc có lẽ họ lo rằng họ sẽ hỏi sai câu hỏi và bị coi là thô lỗ hoặc kém năng lực. Nhưng theo quan điểm của chúng tôi, yếu tố kìm hãm lớn nhất là hầu hết mọi người không hiểu được việc đặt câu hỏi tốt có thể mang lại lợi ích như thế nào. Nếu thực sự hiểu được, họ sẽ kết thúc ít câu hơn bằng dấu chấm – và nhiều câu hơn bằng dấu chấm hỏi.

Một nghiên cứu từ những năm 1970 chỉ ra rằng mọi người tiến hành các cuộc trò chuyện để đạt được một số sự kết hợp của hai mục tiêu chính: trao đổi thông tin (học hỏi) và quản lý sự ấn tượng (sự mến thích). Nghiên cứu gần đây cho thấy việc đặt câu hỏi sẽ giúp đạt được cả hai mục tiêu trên.

Alison và các đồng nghiệp trong trường Harvard gồm Karen Huang, Michael Yeomans, Julia Minson và Francesca Gino đã xem xét kỹ lưỡng hàng nghìn cuộc trò chuyện tự nhiên giữa những người đang làm quen với nhau, trong các cuộc trò chuyện trực tuyến hoặc các cuộc hẹn hò trực tiếp. Các nhà nghiên cứu yêu cầu một số người đặt nhiều câu hỏi (ít nhất 9 câu trong 15 phút) và những người khác hỏi rất ít (không quá 4 câu trong 15 phút).

Trong các cuộc trò chuyện trực tuyến, những người được chỉ định ngẫu nhiên đặt nhiều câu hỏi sẽ gây ấn tượng tốt hơn với đối phương và biết nhiều hơn về sở thích của họ. Ví dụ: khi được hỏi về sở thích của đối phương đối với các hoạt động như đọc sách, nấu ăn và tập thể dục, những người trước đó tích cực đặt câu hỏi có nhiều khả năng đoán đúng hơn. Còn với các cuộc hẹn hò trực tiếp, mọi người có xu hướng sẵn sàng lần hẹn thứ hai với những người đặt nhiều câu hỏi hơn. Trên thực tế, chỉ cần đặt thêm một câu hỏi vào mỗi buổi hẹn hò đồng nghĩa với việc những người tham gia đã thuyết phục thêm được một người (trong suốt 20 buổi hẹn hò) đi chơi với họ một lần nữa.

Đặt nhiều câu hỏi giúp mở ra khả năng học hỏi và cải thiện mối liên kết giữa các cá nhân

Đặt câu hỏi là công cụ mạnh mẽ đến mức chúng có thể mang lại lợi ích trong những trường hợp khi việc đặt câu hỏi đi ngược lại các chuẩn mực xã hội. Ví dụ, các quy tắc phổ biến cho chúng ta biết rằng ứng viên sẽ phải trả lời các câu hỏi trong cuộc phỏng vấn. Nhưng nghiên cứu của Dan Cable, tại Trường Kinh doanh London, và Virginia Kay, tại Đại học Bắc Carolina, cho thấy rằng hầu hết mọi người đều tự đề cao bản thân một cách thái quá trong các cuộc phỏng vấn xin việc. Và khi ứng viên tập trung vào việc “PR bản thân”, họ có thể quên đặt câu hỏi — về người phỏng vấn, tổ chức, công việc — những điều không chỉ giúp người phỏng vấn cảm nhận được sự kết nối và có góc nhìn thuận lợi hơn để đánh giá ứng viên, mà còn có thể giúp ứng viên dự đoán xem liệu công việc mà mình đang ứng tuyển có đáp ứng được những nhu cầu của họ hay không. Đối với các ứng viên, hãy tích cực đặt những câu hỏi như “Liệu có còn điều gì mà tôi nên hỏi hay không?”, chúng có thể báo hiệu năng lực, xây dựng mối quan hệ và mở khóa các thông tin quan trọng về vị trí công việc.

Hầu hết mọi người không hiểu rằng đặt nhiều câu hỏi sẽ giúp mở ra khả năng học hỏi và cải thiện mối liên kết giữa các cá nhân. Ví dụ: trong các nghiên cứu của Alison, mặc dù mọi người có thể nhớ lại chính xác số lượng câu hỏi đã được hỏi trong cuộc trò chuyện của họ, nhưng họ lại không nhận thức được mối liên hệ giữa câu hỏi và ý thích. Qua bốn nghiên cứu, trong đó những người tham gia tự tiến hành trò chuyện hoặc đọc bản ghi các cuộc trò chuyện của người khác, mọi người có xu hướng không nhận ra rằng việc đặt câu hỏi sẽ ảnh hưởng — hoặc đã ảnh hưởng — đến mức độ thân thiện giữa những người trò chuyện.

 

Bước đầu tiên để trở thành một người đặt câu hỏi tốt hơn chỉ đơn giản là đặt nhiều câu hỏi hơn. Tất nhiên, số lượng câu hỏi không phải là yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến chất lượng của một cuộc trò chuyện: loại hình, giọng điệu, trình tự và định khung tâm lý cũng rất quan trọng.

Trong quá trình giảng dạy tại Trường Kinh doanh Harvard, chúng tôi thực hiện một bài tập trong đó chúng tôi hướng dẫn các cặp sinh viên trò chuyện. Một số học sinh được yêu cầu đặt càng ít câu hỏi càng tốt, và một số được yêu cầu đặt càng nhiều càng tốt. Trong số các cặp ít-ít (cả hai đều đặt câu hỏi tối thiểu), những người tham gia thường báo cáo rằng trải nghiệm hơi giống như trẻ em tham gia vào trò chơi song song: Họ trao đổi với nhau nhưng rất khó khăn để bắt đầu một cuộc đối thoại tương tác, thú vị hoặc hiệu quả. Các cặp nhiều-nhiều thì nhận thấy rằng quá nhiều câu hỏi cũng có thể gây ra những tình huống khó xử.

Tuy nhiên, trải nghiệm của các cặp nhiều-ít thì mang tính hỗn hợp. Đôi khi người đặt câu hỏi biết được nhiều điều về đối tác của cô ấy, người trả lời cảm thấy được lắng nghe, và cả hai cảm thấy gần gũi hơn một cách sâu sắc. Những lần khác, một trong những người tham gia có thể cảm thấy không thoải mái trong vai trò của mình hoặc không chắc chắn về mức độ chia sẻ và cuộc trò chuyện có thể giống như một cuộc thẩm vấn.

Nghiên cứu của chúng tôi đề xuất một số cách tiếp cận có thể nâng cao sức mạnh và độ hiệu quả của việc đặt hỏi. Cách tiếp cận tốt nhất cho một tình huống nhất định phụ thuộc vào mục tiêu của những người trò chuyện — cụ thể, liệu cuộc thảo luận mang tính hợp tác (ví dụ, đôi bên đang cố gắng xây dựng mối quan hệ hoặc hoàn thành nhiệm vụ cùng nhau) hay cạnh tranh (các bên tìm cách khám phá thông tin nhạy cảm của nhau hoặc phục vụ lợi ích riêng của họ), hoặc một số sự kết hợp của cả hai.

Nguồn: Hbr.org

Trả lời

LET'S GO
SUBSCRIBE
awesome
Sed ut perspiciatis unde omnis